ماده ۲ (اصلاحی ۱۳۸۰/۱۱/۲۷) - اشخاص زیر مشمول پرداخت مالیاتهای موضوع این قانون نیستند:
- وزارتخانهها و موسسات دولتی؛
- دستگاههایی که بودجه آنها وسیله دولت تأمین میشود؛
- شهرداریها و دهیاریها؛ تبصره: اعمال این ماده از زمان تأسیس دهیاریهای کشور میباشد. مالیاتهایی که قبل از لازمالاجرا شدن این قانون به دهیاریها تعلق گرفته و اخذ شده است، مشمول معافیت این قانون نمیشود. (مصوب ۱۳۹۸/۰۳/۲۱، لازمالاجرا از ۱۳۹۸/۰۴/۲۵)
- (الحاقی ۱۳۹۴/۰۴/۳۱) بنیادها و نهادهای انقلاب اسلامی دارای مجوز معافیت از طرف حضرت امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری.
تبصره ۱ (اصلاحی ۱۳۸۰/۱۱/۲۷): شرکتهایی که تمام یا قسمتی از سرمایه آنها متعلق به اشخاص و موسسههای مذکور در بندهای فوق باشد، سهم درآمد یا سود آنها مشمول حکم این ماده نخواهد بود. حکم این تبصره مانع استفاده شرکتهای مزبور از معافیتهای مقرر در این قانون، حسب مورد، نیست.
تبصره ۲ (اصلاحی ۱۳۸۰/۱۱/۲۷): درآمدهای حاصل از فعالیتهای اقتصادی از قبیل فعالیتهای صنعتی، معدنی، تجاری، خدماتی و سایر فعالیتهای تولیدی برای اشخاص موضوع این ماده، که به نحوی غیر از طریق شرکت نیز تحصیل میشود، در هر مورد به طور جداگانه به نرخ مذکور در ماده (۱۰۵) این قانون مشمول مالیات خواهد بود. مسئولان اداره امور در اینگونه موارد نسبت به سهم فعالیت مذکور مکلف به انجام دادن تکالیف مزبور طبق مقررات این قانون خواهند بود؛ در غیر این صورت نسبت به پرداخت مالیات متعلق با مودی مسئولیت تضامنی خواهند داشت.
تبصره ۳: (به موجب قانون اصلاح قانون مالیاتهای مستقیم مصوب ۱۳۹۴/۰۴/۳۱ حذف شده است).
📜 بخشنامهها و آرای شورای عالی مالیاتی / دیوان عدالت اداری:- بخشنامه شماره ۲۳۰/۹۶/۱۴۵ مورخ ۱۳۹۶/۱۰/۲۱ (اسامی نهادهای معاف مشمول بند ۴): بنیاد شهید و امور ایثارگران، کمیته امداد امام خمینی (ره)، سازمان تبلیغات اسلامی، دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی، ستاد اجرایی فرمان امام (ره)، مرکز خدمات حوزههای علمیه، موسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی، جامعهالمصطفی (ص) العالمیه.
- بخشنامه شماره ۶۲۴۷/۲۰۱/۱۱۳۰۴ مورخ ۱۳۸۲/۱۱/۱۵: تبیین مفهوم موسسات دولتی و دستگاههای موضوع بند ۲؛ فعالیتهای اقتصادی موضوع تبصره ۲ ماده ۲ و شمول مالیات بر آنها با نرخ ماده ۱۰۵.
- دادنامه شماره ۱۰۷ مورخ ۱۳۹۲/۱۲/۲۶ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری: ابطال بند ۴ بخشنامه فوق در خصوص عدم شمول مالیات بر برخی فعالیتهای اقتصادی ناشی از وظایف محوله.
- بخشنامه شماره ۲۰۰/۱۴۰۱/۵۶ مورخ ۱۴۰۱/۱۱/۲۵: وجوه دریافتی شهرداریها بابت بهای خدمات اتباع غیرایرانی دارای وصف عوارض بوده و مشمول مالیات بر درآمد نیست.
- بخشنامه شماره ۲۳۰/۹۷/۱۵۴ مورخ ۱۳۹۷/۱۱/۱۶: بر اساس نظر شورا، پارک فناوری پردیس جزو اشخاص موضوع بند ۲ ماده ۲ قانون میباشد.
- رأی شماره ۲۰۱/۱۸۴۹۴ مورخ ۱۳۸۷/۱۱/۱۳ و دادنامه شماره ۱۴۰۲۳۱۳۹۰ مورخ ۱۴۰۲/۰۸/۲۸: درآمدهای سازمان صدا و سیما بابت پخش آگهیهای تبلیغاتی که مستقیماً به حساب خزانه واریز میشود، مشمول مالیات نمیباشد.
- بخشنامههای شماره ۲۰۰/۹۵/۸۸ و ۲۰۰/۹۶/۱۰۶: تبیین وضعیت مالیاتی آستان قدس رضوی و شرکتهای تابعه و فرآیند جمعی-خرجی عملکرد از سال ۱۳۹۶ به بعد.
- قانون احکام دائمی برنامههای توسعه کشور (ماده ۳۱ تبصره ۴): آستانهای مقدس و قرارگاههای سازندگی و شرکتها و موسسات وابسته نسبت به تمامی فعالیتهای اقتصادی خود، مشمول پرداخت مالیات میشوند.
- قانون احکام دائمی برنامههای توسعه کشور (ماده ۴۰): منابع بودجه عمومی دولت به استثنای فعالیت پیمانکاری، مشمول مالیات مستقیم نمیباشد.
- قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲) (ماده ۷۸): پرداخت مالیات مستقیم و ارزش افزوده توسط آستان قدس و بنگاههای نیروهای مسلح و ستاد اجرایی جهت واریز به حساب توسعه عدالت آموزشی.
- قانون الحاق سازمان اتکا به فهرست نهادهای عمومی غیردولتی (مواد ۲۰، ۲۱ و ۲۲): تأمین و فروش مستقیم کالا و خدمات توسط اتکا به نیروهای مسلح جهت مصرف سازمانی مشمول مالیات بر درآمد و ارزش افزوده نمیباشد.