ماده ۹

معافیت‌ها

عرضه کالاها و ارائه خدمات مقرر در این ماده از پرداخت مالیات و عوارض موضوع قانون مالیات بر ارزش افزوده معاف است.

الف ـ

کالاها

۱ ـ کلیه محصولات کشاورزی فرآوری‌نشده، شامل محصولات خام زراعی و باغی، گیاهان دارویی، محصولات مرتعی، محصولات جنگلی از جمله چوب خام و محصولات گلخانه‌ای از قبیل سبزی، صیفی، گل و گیاه و انواع قارچ. تبصره فعالیت‌هایی از قبیل بسته‌بندی، انبارداری، نگهداری محصول در دمای مناسب در سردخانه، انجماد، پاک‌کردن، درجه‌بندی، بوجاری بذور، پوست‌گیری مانند شالی‌کوبی، شست‌وشو، تمیزکاری، تفکیک، همگن‌سازی، خشک‌کردن، تفت‌دادن و پنبه‌پاک‌کنی، فرآوری محصولات کشاورزی محسوب نمی‌شوند. ۲ ـ دام زنده، خوراک دام، مواد اصلی تولیدمثل دام، کمپوست، کشت بافت و بستر آماده کشت بافت. تبصره منظور از دام، چهارپایان، پرندگان، آبزیان و حشراتی است که برای تغذیه انسان یا دام و همچنین فعالیت‌های اقتصادی، تولیدی و آزمایشگاهی تولید، نگهداری و پرورش داده می‌شوند. ۳ ـ بذر، نشاء، نهال، سم و کود. ۴ ـ آب مورد استفاده در مصارف کشاورزی. ۵ ـ محصولات و اقلام اساسی غذایی مقرر در قانون، از جمله شیر، پنیر، ماست، تخم ماکیان، آرد و نان، انواع گوشت و فرآورده‌های گوشتی، برنج، حبوبات، سویا و پروتئین سویا، انواع روغن‌های خوراکی و شیرخشک مخصوص تغذیه کودکان و تخم‌مرغ نطفه‌دار و تبدیل آن به جوجه یک‌روزه. ۶ ـ خمیر کاغذ و کاغذ باطله، دفتر تحریر و کاغذ چاپ، تحریر و روزنامه. ۷ ـ نسخه‌های کاغذی و الکترونیکی کتاب، روزنامه، مجله و نشریه. ۸ ـ کالاهای واردشده همراه مسافر برای استفاده شخصی، تا میزان معافیت مقرر طبق قانون امور گمرکی. ۹ ـ انواع شمش طلا، اعم از وارداتی و داخلی، و انواع حواله‌های کاغذی یا الکترونیکی دارای پشتوانه صددرصد طلا. ۱۰ ـ دارایی‌های غیرمنقول و انواع حواله‌های کاغذی یا الکترونیکی مبتنی بر آنها، در موارد مقرر قانونی. ۱۱ ـ انتقال دارایی به یا از صندوق‌های سرمایه‌گذاری پروژه یا شرکت‌های فرعی آنها، در مواردی که انتقال در چارچوب آورده غیرنقدی شرکا یا اجرای پروژه و وظایف قانونی صندوق انجام شود. تبصره انتقال دارایی میان صندوق‌های سرمایه‌گذاری پروژه و شرکت‌های فرعی آنها، با رعایت شرایط مقرر قانونی، مشمول مالیات و عوارض موضوع این قانون نیست. ۱۲ ـ انتقال دارایی از یا به نهاد واسط موضوع قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید به منظور تسهیل اجرای سیاست‌های کلی اصل چهل‌وچهارم قانون اساسی. ۱۳ ـ فرش دستباف و مواد اولیه اصلی آن. ۱۴ ـ صنایع دستی تولید داخل موضوع قانون حمایت از هنرمندان، استادکاران و فعالان صنایع دستی، مطابق فهرست مقرر قانونی. ۱۵ ـ انواع دارو و واکسن انسانی و دامی، لوازم مصرفی درمانی و لوازم توانبخشی. ۱۶ ـ رادار، تجهیزات کمک‌ناوبری هوانوردی و تجهیزات نظامی و اطلاعاتی موضوع مقررات قانون امور گمرکی، با رعایت ترتیبات مقرر. تبصره اعمال معافیت اقلام موضوع مقررات دفاعی، حسب مورد، منوط به تأیید وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح است. ۱۷ ـ تجهیزات و اقلام با کاربرد صرفاً دفاعی، نظامی، انتظامی، امنیتی و اطلاعاتی. فهرست این تجهیزات و اقلام با پیشنهاد وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و هماهنگی ستاد کل نیروهای مسلح به تصویب هیأت وزیران می‌رسد. تبصره ۱ واردات کالاهای موضوع اجزای مقرر در بند «الف» تابع احکام و استثنائات تعیین‌شده در این تبصره است. برخی کالاهای معاف در هنگام واردات نیز از مالیات و عوارض معاف هستند و برخی کالاهای مشخص در مبادی گمرکی با نرخ استاندارد مشمول مالیات و عوارض می‌شوند؛ با این حال عرضه آنها در داخل کشور مانند کالای مشابه داخلی از مالیات و عوارض معاف است.

در خصوص دارو و کالاهای پزشکی نیز حسب وجود یا نبود مشابه داخلی و ضرورت واردات به دلیل کمبود تولید داخلی، احکام و نرخ‌های خاص مقرر در این تبصره اعمال می‌شود. تبصره ۲ تولیدکنندگان و عرضه‌کنندگان کالاهای موضوع این بند مکلفند برچسب معافیت از مالیات بر ارزش افزوده را بر روی بسته‌بندی کالاهای مذکور درج کنند.

سازمان امور مالیاتی مکلف است فهرست کالاها و خدمات معاف را از طریق شیوه‌های مناسب، از جمله سامانه عملیات الکترونیکی سازمان، به اطلاع عموم برساند و امکان دریافت گزارش مردمی درباره دریافت مالیات و عوارض از کالاها و خدمات معاف و استرداد مبالغ اضافه دریافتی را فراهم کند.

دریافت مالیات و عوارض از کالاها و خدمات معاف توسط عرضه‌کنندگان، مشمول جریمه مقرر قانونی بوده و این جریمه قابل بخشودگی نیست. تبصره ۳ واردات کالاهای اهدایی به صورت بلاعوض به جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران، سازمان اورژانس کشور، سازمان بهزیستی، آستان‌های مقدسه، کمیته امداد امام خمینی(ره)، حوزه‌های علمیه و مؤسسات خیریه، با رعایت شرایط، تأییدها و مقررات مقرر، از پرداخت مالیات و عوارض معاف است. تبصره ۴ اعمال معافیت‌های مالیاتی در خصوص مواد خوراکی مذکور در اجزای بند «الف»، منوط به اخذ گواهی سلامت محصول از مراجع قانونی ذی‌صلاح، از قبیل سازمان ملی استاندارد ایران و سازمان غذا و دارو، است. ب ـ

خدمات

۱ ـ خدمات درمانی، تشخیصی و پیشگیری، خدمات توانبخشی و حمایتی و خدمات آرامستان‌ها. ۲ ـ خدمات درمانی و پیشگیری دامی و گیاهی، مکانیزاسیون آب کشاورزی، کشت بافت و تولید اندام‌های تکثیری گیاهان. ۳ ـ خدمات چاپ، انتشار، نشر و توزیع کتاب، روزنامه، مجله و نشریات، با رعایت استثنائات مقرر قانونی. ۴ ـ خدماتی که عوض آنها به صورت حقوق و دستمزد پرداخت می‌شود و مشمول فصل مالیات بر درآمد حقوق قانون مالیات‌های مستقیم هستند. تبصره در قراردادهای تأمین نیروی انسانی و قراردادهای حجمی، بخشی از قرارداد که مربوط به هزینه‌های حقوق و دستمزد است، با رعایت شرایط مقرر، معاف است. اعمال این حکم مشروط به تأیید میزان حقوق و دستمزد و مزایا توسط سازمان بیمه‌گر است. ۵ ـ عملیات و خدمات بانکی شامل دریافت سپرده، اعطای تسهیلات یا ایجاد اعتبار، ارائه ضمانت‌نامه و انتقال وجه در چارچوب قوانین مربوط و مصوبات شورای پول و اعتبار. ۶ ـ خدمات اعتباری قرض‌الحسنه صندوق‌های قرض‌الحسنه دارای مجوز فعالیت و صندوق‌های قرض‌الحسنه‌ای که به موجب قانون تأسیس شده یا می‌شوند. ۷ ـ خدمات مالی و اعتباری و اعطای تسهیلات توسط صندوق‌های حمایتی، ضمانت صادرات، سرمایه‌گذاری، بیمه‌ای و پژوهش و فناوری که به موجب قانون یا با مجوز قانون تأسیس شده یا می‌شوند، در چارچوب اساسنامه آنها. ۸ ـ خدمات بیمه‌های زندگی، بیمه محصولات کشاورزی، بیمه اجتماعی و درمان تکمیلی. ۹ ـ خدمات بازار سرمایه شامل خدمات معاملات و تسویه اوراق بهادار و کالا در بورس‌ها و بازارهای خارج از بورس، به تشخیص شورای عالی بورس و اوراق بهادار. ۱۰ ـ خدمات انتشار و نقل‌وانتقال سهام، حق‌تقدم، سهم‌الشرکه و سایر اوراق بهادار موضوع قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران. ۱۱ ـ صدور و ابطال و نقل‌وانتقال واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق‌های سرمایه‌گذاری دارای مجوز از سازمان بورس و اوراق بهادار. ۱۲ ـ منحصراً سود تسهیلات اعطایی شرکت‌های واسپاری (لیزینگ) دارای مجوز فعالیت از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به مشتریان و مصرف‌کنندگان. تبصره مالیات بر ارزش افزوده بهای دارایی‌ها و اموال مورد واگذاری موضوع قرارداد شرکت‌های لیزینگ (واسپاری) با مشتریان، مشمول این معافیت نیست. ۱۳ ـ خدمات حمل‌ونقل، اعم از بار و مسافر، درون‌شهری، برون‌شهری و بین‌المللی جاده‌ای، ریلی و دریایی. ۱۴ ـ خدمات آموزشی، پژوهشی و ورزشی دارای مجوز از مراجع ذی‌صلاح، طبق آیین‌نامه اجرایی مربوط. ۱۵ ـ خدمات اقامتی هتل‌های سه‌ستاره و پایین‌تر، مهمانپذیرها و سایر مراکز اقامتی دارای مجوز از مراجع ذی‌صلاح. ۱۶ ـ قدرالسهم هزینه مشترک (شارژ) دریافتی توسط شرکت‌های خدماتی موضوع قانون نحوه واگذاری مالکیت و اداره امور شهرک‌های صنعتی از واحدهای تولیدی، صنعتی و خدماتی مستقر در شهرک‌های صنعتی بابت ارائه خدمات به آنها. ۱۷ ـ خدمات فنی، بازسازی، تعمیر و نگهداری کالاهای موضوع جزء ۱۷ بند «الف» این ماده که توسط مراکز وابسته به دستگاه‌های نظامی، انتظامی و امنیتی ارائه می‌شود، مطابق فهرست و مقررات مربوط. تبصره در مواردی که دریافت وجه توسط یک مؤدی مستند به فروش کالا یا ارائه خدمت نیست، مانند دریافت خسارت، درآمدهای حاصل از تسعیر دارایی‌های ارزی، انواع سود، انواع جریمه در صورتی که بخشی از بهای کالا یا خدمت تلقی نشود، آورده نقدی یا غیرنقدی به عنوان سرمایه و انواع کمک‌های دولتی، عرضه خدمت محسوب نمی‌شود و مأخذ محاسبه مالیات و عوارض نخواهد بود. مالیات بر ارزش افزوده ماده ۹ معافیت مالیاتی کالاهای معاف خدمات معاف